مانگا، مانهوا و مانها چیه؟
سه کشور، سه سبک، یه عشق: کمیک. فرقشون، تاریخچه‌شون و این‌که هر کدوم رو چطور بخونی.
مانگا، مانهوا و مانها یعنی چی؟
هر سه یعنی کمیک؛ فقط به سه زبون. هر سه کلمه از یه نوشته‌ی چینی میان (漫畫) به معنی «تصویرهای آزاد و خودمونی»:
سیاهسفید، از راست به چپ، هر هفته یا هر ماه تو مجله.
این روزها بیشتر «وبتون»: رنگی، عمودی، برای خوندن با گوشی.
بیشتر رنگی و آنلاین؛ پر از دنیای جاودانه‌ها و هنرهای رزمی.
فرق مانگا، مانهوا و مانها
| مانگا | مانهوا | مانها | |
|---|---|---|---|
| کشور | ژاپن | کره‌ی جنوبی | چین (و هنگ‌کنگ و تایوان) |
| جهت خوندن | راست به چپ | وبتون: بالا به پایین؛ چاپی: چپ به راست | آنلاین: بالا به پایین؛ چاپی: چپ به راست |
| رنگ | بیشتر سیاهسفید | بیشتر تمامرنگی | بیشتر تمامرنگی |
| کجا منتشر میشه | مجله‌های هفتگی و ماهانه، بعد جلدهای کتاب | اپ‌ها و سایت‌های وبتون، هر هفته یه قسمت | اپ‌ها و سایت‌های کمیک چینی |
| ژانرهای معروف | همه‌چی؛ از شونن تا برش زندگی | قوی شدن، بازی‌وار، عاشقانه، ایسکای | جاودانگی و تمرین (کالتیویشن)، هنرهای رزمی |
| نمونه | وان پیس، برزرک، حمله به تایتان | سولو لولینگ، برج خدا | سرزمین ارواح، نبرد در آسمان‌ها |
جهت خوندن رو امتحان کن
مانگا از گوشهی بالا سمت راست شروع میشه و قاب به قاب می‌ره سمت چپ و پایین؛ کتابش هم از ته (از دید ما از اول!) باز میشه.
وبتون یه نوار بلند عمودیه: فقط انگشتت رو بکش پایین. قابها با فاصله میان تا حس فیلم بده.
تاریخچه‌ی مانگا
- قرن ۱۲طومارهای حیوانات
طومارهای «چوجو-گیگا» با خرگوش‌ها و قورباغه‌هایی که مثل آدم رفتار می‌کنن، پدربزرگ مانگا حساب می‌شن.
- ۱۸۱۴مانگای هوکوسای
هوکوسای، نقاش موج بزرگ کاناگاوا، مجموعه‌طرح‌هاش رو «مانگا» اسم گذاشت و این کلمه معروف شد.
- ۱۹۴۷تزوکا
اوسامو تزوکا با «جزیره‌ی گنج جدید» قاب‌بندی سینمایی رو به مانگا آورد؛ برای همین بهش می‌گن خدای مانگا.
- ۱۹۶۸شونن جامپ
مجله‌ی هفتگی شونن جامپ شروع شد؛ خونه‌ی دراگون بال، ناروتو و وان پیس.
- ۱۹۹۷وان پیس
مانگای ایچیرو اودا شروع شد و بعدها رکورد پرفروش‌ترین مانگای یه نویسنده رو زد.
- امروزمانگای دیجیتال
خیلی از مانگاها هم‌زمان با ژاپن به زبون‌های دیگه آنلاین منتشر می‌شن.
تاریخچه‌ی مانهوا و وبتون
کمیک تو کره سابقه‌ی طولانی داره، ولی اتفاق اصلی دهه‌ی ۲۰۰۰ افتاد: پورتال‌های اینترنتی کره کمیک رو بردن روی وب و بعد روی گوشی. اسمش شد وبتون (وب + کارتون).
- ۲۰۰۳وبتون دام
پورتال «دام» بخش وبتون راه انداخت.
- ۲۰۰۴وبتون نیور
نیور وبتون شروع شد و کم‌کم بزرگ‌ترین خونه‌ی مانهوا شد.
- ۲۰۱۴جهانی شدن
لاین وبتون به زبون‌های دیگه اومد و وبتون جهانی شد.
- ۲۰۲۴سولو لولینگ
انیمه‌ی سولو لولینگ پخش شد و مانهوا هم مثل مانگا به دنیای انیمه رسید.
وبتون رو برای گوشی کشیدن: تمامرنگی، قابهای عمودی، و هر قسمت ده‌ها قاب پشت هم. خیلی از وبتون‌های معروف اول یه وب‌ناول بودن.
تاریخچه‌ی مانها
- ۱۹۲۰کتاب‌های تصویری شانگهای
کتابچه‌های کوچیک «لیانهوانهوا» با یه تصویر تو هر صفحه، تو چین خیلی محبوب شدن.
- ۱۹۷۰مانهای هنگ‌کنگ
کمیک‌های رزمی و کونگ‌فویی هنگ‌کنگ معروف شدن و نسل‌ها باهاشون بزرگ شدن.
- دهه‌ی ۲۰۱۰مانهای آنلاین
اپ‌های کمیک چینی (مثل کوای‌کان و بیلی‌بیلی) مانها رو رنگی و عمودی کردن.
مانهای امروز پره از قصههای کالتیویشن: قهرمانی که تمرین می‌کنه تا قوی‌تر و جاودانه بشه. خیلی از این قصه‌ها از وب‌ناول‌های چینی میان و بعد دونگهوا (انیمه‌ی چینی) می‌شن.
مانگا چطور منتشر میشه؟
- فصل (چپتر)
- هر قسمت مانگا؛ معمولاً هر هفته یا هر ماه تو یه مجله.
- جلد (تانکوبون) 単行本
- چندتا فصل که با هم کتاب می‌شن.
- وان‌شات 読み切り
- یه قصه‌ی کامل تو یه فصل.
- مانگاکا 漫画家
- نویسنده و طراح مانگا.
- اقتباس
- وقتی از یه مانگا انیمه ساخته میشه. خیلی از انیمه‌ها همین‌طوری‌ان.
- اسکنلیشن
- ترجمه‌ی غیررسمی طرفدارها. بهتره از نسخه‌ی رسمی حمایت کنی تا سازنده‌ها ادامه بدن.
از کجا شروع کنم؟
اگه یه انیمه رو دوست داشتی، مانگاش بهترین شروعه: معمولاً جلوتره و جزئیات بیشتری داره. تو صفحه‌ی هر مانگا تو هیکاری می‌تونی خلاصه‌ی فارسی، نمره و جایی که انیمه‌ش تا اون‌جا رفته رو ببینی.
سؤال‌های رایج
مانگا یعنی چی؟
مانگا کمیک ژاپنیه. بیشترش سیاهسفیده، از راست به چپ خونده میشه و اول فصلبهفصل تو مجلهها و بعد بهصورت کتاب منتشر میشه.
مانهوا یعنی چی؟
مانهوا کمیک کرهایه. بیشتر مانهواهای امروزی وبتونان: تمامرنگی، عمودی و مخصوص خوندن با گوشی.
مانها یعنی چی؟
مانها کمیک چینیه. بیشترش رنگی و آنلاینه و قصههای کالتیویشن و هنرهای رزمی توش زیاده.
فرق مانگا و مانهوا چیه؟
مانگا ژاپنیه، سیاهسفید و از راست به چپ. مانهوا کرهایه، معمولاً رنگی و بهشکل وبتون از بالا به پایین خونده میشه.
وبتون یعنی چی؟
وبتون (وب + کارتون) کمیکیه که برای خوندن روی گوشی ساخته شده: یه نوار بلند عمودی، تمامرنگی و قسمت‌به‌قسمت. وبتون از کره شروع شد.
مانگا رو از کدوم طرف بخونم؟
از راست به چپ؛ هم صفحهها و هم قابهای هر صفحه. از گوشهی بالا سمت راست شروع کن.